Đại biểu Quốc hội Hà Sỹ Đồng phát biểu tại phiên thảo luận

Về phạm vi điều chỉnh và khung cơ chế, dự thảo đã bao quát khá đầy đủ các lĩnh vực như đầu tư nguồn điện quan trọng, cơ chế liên kết vùng, điều chỉnh Quy hoạch điện, cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), phát triển điện khí – than – dầu khí và hệ thống lưu trữ năng lượng BESS. Đại biểu đề nghị cần làm rõ yêu cầu đồng bộ giữa cơ chế đặc thù của Nghị quyết với các luật chuyên ngành như Luật Điện lực, Luật Đầu tư, Luật Đất đai và Luật Quy hoạch để tránh xung đột trong thực tiễn áp dụng.

Liên quan đến điều chỉnh Quy hoạch điện và Quy hoạch lưới điện, dù dự thảo đã mở cơ chế linh hoạt cho phép điều chỉnh danh mục nguồn và lưới điện, đại biểu kiến nghị cần bổ sung tiêu chí đánh giá rủi ro đối với các dự án chậm tiến độ. Quan trọng hơn, cần tạo cơ chế công khai, minh bạch để Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có thể chủ động đề xuất điều chỉnh danh mục các dự án lưới điện trọng điểm liên vùng.

Đối với đầu tư xây dựng dự án điện lực, dự thảo cho phép triển khai các dự án nguồn và lưới điện phù hợp Quy hoạch mà không phải chờ điều chỉnh môi trường đầu tư. Đại biểu Hà Sỹ Đồng đề xuất rút ngắn thời gian phê duyệt chủ trương đối với các dự án được ưu tiên; đồng thời bổ sung cơ chế chỉ định một cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm phối hợp các thủ tục về đất đai – môi trường – phòng cháy, chữa cháy. Đại biểu cũng nhấn mạnh việc hoàn thiện hành lang pháp lý cho hệ thống lưu trữ năng lượng BESS là rất cần thiết.

Về cơ chế phát triển điện gió ngoài khơi, đại biểu đánh giá cao sự tiến bộ trong quy trình chấp thuận chủ trương đầu tư và thẩm định hồ sơ. Tuy nhiên, cần rút ngắn thời gian cấp phép khảo sát và thống nhất mẫu hồ sơ chung. Để đảm bảo chất lượng, cần bổ sung tiêu chí đánh giá năng lực nhà đầu tư đối với các dự án quy mô lớn, đồng thời xác định một cơ quan trung ương làm đầu mối điều phối.

Đối với cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), đây là một bước tiến quan trọng. Đại biểu đề xuất bổ sung giới hạn rủi ro cho hệ thống truyền tải, đồng thời nghiên cứu cơ chế hợp đồng linh hoạt theo giờ cao điểm – thấp điểm nhằm phù hợp với đặc thù của năng lượng tái tạo.

Trong lĩnh vực dầu khí – than – xăng dầu dự trữ, dự thảo đã mở rộng cơ chế lựa chọn nhà đầu tư và cho phép chuyển đổi mục đích sử dụng đất để triển khai các dự án hạ tầng năng lượng trọng điểm. Đại biểu kiến nghị nhấn mạnh lộ trình chuyển đổi từ cơ chế cấp phép sang cơ chế thị trường công khai, minh bạch, đặc biệt với LNG nhập khẩu, nhằm tránh rủi ro phụ thuộc và kéo dài tiến độ.

Về điều khoản thi hành, đại biểu Hà Sỹ Đồng đề nghị bổ sung cơ chế xác định rõ trách nhiệm của cơ quan đầu mối nếu thủ tục bị chậm trễ. Đồng thời, cần quy định chế độ báo cáo Quốc hội định kỳ 6 tháng/lần để giám sát chặt chẽ tiến độ thực hiện Nghị quyết – một nghị quyết có thời hạn và yêu cầu cao về hiệu quả thi hành.

Phương Hảo - Thanh Tuân