Đại biểu cho rằng, Luật Viên chức năm 2010 (sửa đổi, bổ sung một số điều năm 2019) đã đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy quản lý, từ cơ chế biên chế suốt đời sang hợp đồng làm việc theo vị trí việc làm và chức danh nghề nghiệp. Luật đã mở rộng phạm vi xã hội hóa cung cấp dịch vụ công, tạo cơ sở để các đơn vị sự nghiệp công lập chủ động hơn trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Đồng thời, đội ngũ viên chức được trao thêm một số quyền phù hợp với bối cảnh phát triển kinh tế – xã hội, góp phần nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ cho người dân. Tuy vậy, thực tiễn 15 năm áp dụng cũng cho thấy một số hạn chế cần được khắc phục. Cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp còn phân tán, chưa rõ ràng; việc thực hiện vị trí việc làm ở nhiều nơi còn hình thức; trách nhiệm của người đứng đầu trong quản lý nhân lực chưa được xác định đầy đủ; quy định pháp luật liên quan đến viên chức còn phân tán ở nhiều luật chuyên ngành, gây khó khăn cho công tác quản lý thống nhất.

ĐBQH Hà Sỹ Đồng phát biểu ngày 13/11/2025

Từ thực tiễn đó, đại biểu nhấn mạnh quan điểm sửa đổi luật phải bám sát chủ trương đổi mới đơn vị sự nghiệp công lập, trao quyền tự chủ toàn diện về tổ chức bộ máy, nhân lực và tài chính. Vị trí việc làm phải trở thành trung tâm của tuyển dụng, sử dụng và đánh giá viên chức. Bên cạnh đó, cần quy định rõ người đứng đầu và cấp phó người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập là công chức để bảo đảm sự kết nối giữa hoạt động quản lý nhà nước với việc tổ chức cung cấp dịch vụ công.

Một nội dung quan trọng mà đại biểu kiến nghị là chỉnh sửa khái niệm “viên chức” theo hướng ngắn gọn, rõ tiêu chí về nguồn lương, bảo đảm thống nhất trong áp dụng. Việc giải thích các thuật ngữ như “điều động”, “luân chuyển”, “tiếp nhận” cũng cần được xem xét lại, tránh áp dụng cơ chế của công chức sang viên chức. Liên quan đến phân loại đơn vị sự nghiệp công lập, đại biểu đề xuất cách phân loại dựa trên chức năng nhằm thiết kế cơ chế quản lý phù hợp cho từng loại hình: đơn vị phục vụ quản lý nhà nước; đơn vị cung cấp dịch vụ công; và đơn vị vừa thực hiện nhiệm vụ phục vụ quản lý nhà nước, vừa cung cấp dịch vụ công. Phân loại rõ ràng sẽ giúp xác định chính xác vị trí việc làm, số lượng viên chức và cơ chế tài chính tương ứng.

Về tổ chức bộ máy, đại biểu cho rằng chủ trương bỏ Hội đồng trường tại Nghị quyết 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ chính trị cần được thể chế hóa trong luật, đồng thời xử lý đồng bộ theo phương thức “một luật sửa nhiều luật” để bảo đảm tính thống nhất.

Đối với nội dung quản lý viên chức, đại biểu đề nghị bổ sung quy định cụ thể về xác định vị trí việc làm; quy định rõ nội dung đánh giá viên chức; làm rõ cơ chế hợp đồng, trong đó người đứng đầu đơn vị sự nghiệp cần được trao quyền tương xứng khi xem xét chấm dứt hợp đồng. Đồng thời, cần ban hành chính sách thu hút nhân lực tài năng, khuyến khích chuyển đổi số và số hóa quy trình quản lý viên chức. Đại biểu nhấn mạnh, mặc dù viên chức làm việc trong nhiều lĩnh vực khác nhau, nhưng cần được quản lý thống nhất theo một đạo luật. Vì vậy, việc sửa đổi Luật Viên chức cần gắn với rà soát toàn diện các luật liên quan để bảo đảm sự đồng bộ trong hệ thống pháp luật, tạo nền tảng cho việc nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ công trong giai đoạn mới.

Hồng Nhung - Thanh Tuân