Góp ý dự thảo Luật Chuyển đổi số, đại biểu đề nghị làm rõ ranh giới giữa Luật Chuyển đổi số với Luật Công nghệ thông tin, Luật An toàn thông tin mạng, Luật Giao dịch điện tử (sửa đổi)… để mỗi đạo luật “đúng vai, đúng việc”, không tạo thêm thủ tục hay khoảng trống pháp lý. Bên cạnh đó, cần bổ sung cơ chế, nguồn lực và ưu đãi cụ thể cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, khu vực nông nghiệp (ưu đãi thuế với đầu tư chuyển đổi số; quỹ hỗ trợ CĐS; mạng lưới tư vấn – trung tâm CĐS; ưu tiên tiếp cận đấu thầu, đặt hàng công cho DN đã chuyển đổi số). Ý kiến khẳng định biện pháp này giúp giảm chi phí, rủi ro khi chuyển đổi, tăng năng suất và tỷ trọng kinh tế số. 

Đại biểu Nguyễn Minh Tâm đề nghị bổ sung nhóm hành vi bị cấm gắn với AI và gian lận số

Đại biểu cũng đề nghị bổ sung nhóm hành vi bị cấm gắn với AI và gian lận số, cụ thể: thống nhất hướng bổ sung các hành vi bị cấm như: xây dựng/triển khai thuật toán, hệ thống AI mang tính phân biệt đối xử; lợi dụng chuyển đổi số để kích động kỳ thị, trốn tránh nghĩa vụ thuế/ hợp đồng; xâm nhập, can thiệp trái phép dữ liệu làm bỏ lọt tội phạm hoặc đe dọa an ninh kinh tế số. Việc “định danh” hành vi cụ thể sẽ nâng hiệu lực thực thi và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Ngoài ra, để phát triển nhân lực số, đại biểu đề nghị bổ sung chính sách đào tạo – bồi dưỡng kỹ năng số cho cán bộ, công chức và người lao động khu vực công – tư; thúc đẩy mô hình học suốt đời về dữ liệu, an toàn thông tin, quản trị nền tảng, kỹ năng sử dụng AI… để rút ngắn khoảng cách kỹ năng số.

Góp ý dự thảo Luật Công nghệ cao (sửa đổi), đại biểu Nguyễn Minh Tâm khẳng định, cần chuẩn hóa “mức độ sẵn sàng công nghệ”, đề nghị bổ sung ngay trong luật hoặc giao Chính phủ quy định chi tiết, đồng thời giao Bộ KH&CN ban hành tài liệu hướng dẫn phương pháp – tiêu chí – quy trình TRL theo từng lĩnh vực. Cách tiếp cận này bảo đảm khách quan, thống nhất khi thẩm định nhiệm vụ KH&CN, dự án đổi mới sáng tạo. Bên cạnh đó, cần rõ ngưỡng “sẵn sàng cao” để ưu tiên mua sắm công: Điểm đ khoản 3 Điều 13 quy định công nghệ đạt “mức độ sẵn sàng cao” được ưu tiên tham gia mua sắm công, nhưng chưa nêu ngưỡng. Đại biểu đề nghị ấn định mức TRL cụ thể (ví dụ từ TRL7/8 trở lên, tùy lĩnh vực) hoặc giao Chính phủ quy định, để bảo đảm minh bạch, dễ áp dụng và khuyến khích thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Đại biểu cũng góp ý Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ cần thống nhất cách tính thời hạn thủ tục hành chính. Cụ thể, nhiều điều về trình tự, thủ tục chấp thuận – cấp phép chuyển giao công nghệ đang dùng lẫn lộn “ngày” và “ngày làm việc”, gây khó trong xây dựng quy trình và theo dõi tiến độ. Đại biểu đề nghị ráo riết rà soát, thống nhất dùng “ngày làm việc” cho toàn bộ chuỗi thủ tục, kèm đếm thời gian điện tử để tăng minh bạch, giảm tranh chấp.

Phó Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh nhấn mạnh: ba dự thảo luật cần thể chế rõ ràng, tiêu chuẩn – quy chuẩn đo đếm được, bảo đảm tính liên thông với pháp luật hiện hành, đồng thời tạo không gian đổi mới sáng tạo cho doanh nghiệp, nhất là DNNVV – hộ kinh doanh. Khi phạm vi được phân định rành mạch, tiêu chí kỹ thuật (như TRL) được chuẩn hóa, thủ tục được số hóa và tính thời hạn thống nhất, luật sẽ dễ thi hành, giảm chi phí tuân thủ, thúc đẩy Chính phủ số – kinh tế số – xã hội số, nâng năng lực cạnh tranh quốc gia và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.
 

Phương Hảo