Làm rõ thuật ngữ, chuẩn hóa quy phạm để dễ áp dụng

Đại biểu đề nghị chỉnh cách định nghĩa “công nghệ thông tin” cho mạch lạc, thay cụm diễn đạt “một công nghệ thuộc công nghệ số” bằng cách hiểu CNTT là lĩnh vực của công nghệ số, đi kèm mô tả rõ hoạt động thu thập, xử lý, lưu trữ, truyền đưa và khai thác thông tin số. Các quy định cấm phải cụ thể hóa hành vi; kiến nghị bỏ quy định cấm “cản trở chuyển đổi số” nếu không định nghĩa được thế nào là “cản trở”, hoặc chuyển thành các hành vi định lượng (ví dụ không tuân thủ quy chuẩn kết nối, chia sẻ dữ liệu). Với yêu cầu của bản sao số, đại biểu đề nghị giao Chính phủ/Bộ quản lý ban hành quy chuẩn kỹ thuật để đánh giá được “đúng đắn, nhất quán, không phân biệt đối xử…”, tránh quy định định tính khó thi hành. 

ĐBQH Hoàng Đức Thắng góp ý dự thảo  Luật Chuyển đổi số

Về hạ tầng số, dự thảo dùng các cụm từ “dung lượng siêu lớn, băng thông siêu rộng”; đại biểu kiến nghị thay bằng chỉ tiêu kỹ thuật cụ thể hoặc bổ sung giải thích từ ngữ để bảo đảm tính định lượng – minh bạch khi áp dụng. Đồng thời, góp ý không thể “đổi thuật ngữ hàng loạt” (“ứng dụng CNTT” sang “chuyển đổi số”) bằng một điều khoản quét chung vì trái kỹ thuật sửa luật theo Luật Ban hành VBQPPL; mọi sửa đổi phải xác định rõ điều, khoản, điểm của văn bản bị sửa. 

Phá “cát cứ dữ liệu”, kết nối – chia sẻ bắt buộc trong hệ thống công
 

Từ thực tiễn địa phương, đại biểu nêu điểm nghẽn thiếu liên thông dữ liệu giữa bộ, ngành, địa phương, dẫn tới người dân phải nộp lại giấy tờ cơ quan nhà nước đã có; hồ sơ số vẫn phải bổ sung bản giấy. Kiến nghị bổ sung một chương/mục riêng về kết nối, chia sẻ dữ liệu công, cụ thể: cần quy định bắt buộc kết nối CSDL quốc gia và chuyên ngành theo kiến trúc thống nhất; hệ thống chuyên ngành phải tích hợp được với nền tảng dùng chung, cổng dịch vụ công; cần có quy định chi tiết về quy trình chia sẻ dữ liệu bắt buộc: thủ tục nào cần dữ liệu Nhà nước đã có thì công dân không phải nộp lại và cho rằng giải pháp này sẽ gỡ điểm nghẽn một cửa điện tử, nâng chất lượng dịch vụ công trực tuyến. 

Chuyển đổi số bao trùm: không để ai bị bỏ lại phía sau
 

Đại biểu đề xuất luật hóa nguyên tắc bao trùm, tập trung vùng núi, hải đảo, vùng sâu vùng xa, người cao tuổi, người khuyết tật. cụ thể, cần đầu tư hạ tầng viễn thông phủ sóng băng rộng đến thôn, bản; chính sách trợ giá thiết bị – gói cước cho hộ nghèo, cận nghèo; phổ cập kỹ năng số tại cộng đồng; thiết kế dịch vụ số tiếp cận được: tuân thủ chuẩn khả năng truy cập, hỗ trợ đa ngôn ngữ (cả ngôn ngữ DTTS), tối ưu cho thiết bị cấu hình thấp/mạng yếu. Theo đại biểu cách tiếp cận này bảo đảm công bằng xã hội trong kỷ nguyên số. 

Hỗ trợ DNNVV chuyển đổi số thực chất

Nhấn mạnh  trên 90% doanh nghiệp là DNNVV, đại biểu kiến nghị thiết kế một mục/chương hỗ trợ riêng như ưu đãi tài chính – thuế, Quỹ hỗ trợ chuyển đổi số DNNVV để đồng tài trợ chi phí giải pháp, đào tạo; cần có mạng lưới tư vấn – trung tâm CĐS cấp vùng, hướng dẫn lộ trình phù hợp; ưu tiên đấu thầu/đặt hàng công cho DN đã chuyển đổi số; khuyến khích doanh nghiệp lớn “kèm cặp” doanh nghiệp nhỏ trong hệ sinh thái và  bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp trên không gian số (SHTT số, giải quyết tranh chấp trực tuyến).

ĐBQH Hoàng Đức Thắng khẳng định Luật Chuyển đổi số phải trở thành “nhạc trưởng thể chế” điều phối dữ liệu – hạ tầng – công nghệ – nhân lực; chuẩn hóa khái niệm, quy trình, xóa cát cứ dữ liệu, bảo đảm bao trùm số và hỗ trợ mạnh DNNVV. Khi được thiết kế đúng, luật sẽ tạo hành lang pháp lý thống nhất cho Chính phủ số – kinh tế số – xã hội số, góp phần nâng năng lực cạnh tranh quốc gia và nâng chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. 

Thanh Tuân