Đại biểu nhận định dự thảo luật lần này mang ý nghĩa “cấu trúc lại tư duy quản lý”, khi các điều khoản sửa đổi có tác động trực tiếp đến mô hình tăng trưởng xanh, an ninh tài nguyên và hệ sinh thái kinh tế rừng – biển – nước – đất. Theo đại biểu, pháp luật phải thống nhất không chỉ trên câu chữ mà còn trong vận hành thực tế. Hiện nay, nhiều lĩnh vực vẫn tồn tại tình trạng “một nội dung – nhiều luật cùng điều chỉnh”, dẫn đến mỗi nơi áp dụng một kiểu, gây kéo dài thủ tục từ 12 đến 24 tháng đối với các dự án nông nghiệp, lâm nghiệp hay nuôi biển công nghệ cao. Đại biểu đề nghị xây dựng ma trận áp dụng luật theo chuyên ngành, kèm cơ chế chuyển tiếp 24–36 tháng để tránh “đứt gãy chính sách”. 

ĐBQH Hà Sỹ Đồng đề xuất nhiều nhóm giải pháp nhằm nâng cao hiệu lực thực thi pháp luật, thúc đẩy phát triển nông nghiệp xanh và quản trị tài nguyên hiện đại.

Về cải cách thủ tục hành chính, đại biểu nhấn mạnh: “Muốn thông thoáng thật sự thì phải dựa vào dữ liệu, không chỉ dựa vào hồ sơ”. Đại biểu dẫn chứng nhiều trường hợp dự án phát triển dược liệu, nuôi biển hay đánh giá tác động môi trường bị chậm nhiều tháng do thiếu tiêu chí hoặc thiếu cơ sở dữ liệu thống nhất giữa môi trường – đất – rừng – nước. Do đó, đại biểu kiến nghị xây dựng cơ sở dữ liệu liên thông quốc gia, đẩy mạnh hậu kiểm dựa trên dữ liệu và cho phép miễn lập lại ĐTM đối với dự án mở rộng, nhưng phải cập nhật báo cáo minh bạch. 

Đối với phân quyền, đại biểu cho rằng phân cấp phải dựa trên mức độ rủi ro môi trường, không chỉ dựa trên địa giới hành chính. Các dự án thủy điện, khai thác nước dưới đất hay nuôi biển đều có tác động liên tỉnh, vì vậy cần cơ chế một đầu mối: dự án tác động một tỉnh giao địa phương quyết; tác động nhiều tỉnh giao Trung ương; dự án có nguy cơ cao phải thẩm định bởi bộ chủ trì, bảo đảm rõ người, rõ quyền, rõ trách nhiệm. 

Đối với lâm nghiệp và đa dạng sinh học, đại biểu đề xuất phân tầng rừng rõ ràng: rừng tự nhiên và phòng hộ phải là “vùng bất khả xâm phạm”, trong khi rừng trồng cần được sử dụng có điều kiện để phát triển kinh tế xanh dưới tán rừng. Đại biểu cũng kiến nghị xây dựng cơ chế phục hồi sinh thái, công khai dữ liệu che phủ rừng hằng năm và mở không gian phát triển sinh kế như dược liệu, du lịch sinh thái hay thủy sản ven biển gắn chuẩn môi trường. 

Kết thúc phát biểu, đại biểu Hà Sỹ Đồng nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện luật theo hướng “rõ điều – rõ tiêu chí – rõ trách nhiệm – rõ áp dụng”, giảm giấy tờ nhưng tăng hiệu quả kiểm soát, bảo vệ tài nguyên bằng công cụ kinh tế thay vì chỉ biện pháp hành chính. Đại biểu khẳng định: nếu được sửa đúng trọng tâm, đạo luật này không chỉ điều chỉnh 15 luật mà còn góp phần đổi mới cách thực thi pháp luật trong các lĩnh vực nông nghiệp và môi trường. 

Diệu Linh - Phương Hảo