Trong phát biểu, đại biểu Nguyễn Minh Tâm nhấn mạnh sự cần thiết phải sửa đổi toàn diện Luật Phòng, chống ma túy nhằm thể chế hóa các chủ trương mới của Đảng, Nhà nước, đồng thời phù hợp với sự thay đổi cơ quan chủ trì quản lý công tác cai nghiện và quản lý sau cai nghiện từ Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội sang Bộ Công an. Đại biểu cho rằng sự thay đổi này kéo theo yêu cầu điều chỉnh pháp lý tương ứng, nhằm tạo hành lang pháp lý rõ ràng, thống nhất cho quá trình triển khai nhiệm vụ.

Một trong những vấn đề được đại biểu đặc biệt quan tâm là sự chưa thống nhất về khái niệm “người sử dụng trái phép chất ma túy” giữa dự thảo Luật và pháp luật hình sự hiện hành. Theo đại biểu, dự thảo Luật đang quy định hai điều kiện để xác định người sử dụng trái phép chất ma túy: có hành vi sử dụng và có kết quả xét nghiệm dương tính. Trong khi đó, quá trình xử lý hình sự theo Bộ luật Tố tụng hình sự lại yêu cầu phải giám định chứ không chỉ dựa trên xét nghiệm nhanh, bởi phương pháp test nhanh có sai số, dễ gây nhầm lẫn. Đại biểu đề nghị Ban soạn thảo phải nghiên cứu bảo đảm sự thống nhất giữa hai hệ thống pháp luật để tránh oan sai và nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm ma túy.

Đại biểu Nguyễn Minh Tâm phát biểu chiều ngày 25.11.

Liên quan đến Điều 256a Bộ luật Hình sự (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2025), đại biểu cho rằng việc xử lý hình sự người sử dụng trái phép chất ma túy chủ yếu áp dụng đối với những người đang trong hoặc vừa kết thúc giai đoạn cai nghiện, quản lý sau cai nghiện. Vì vậy, dự thảo Luật cần quy định rõ hơn về việc đương nhiên kết thúc quá trình cai nghiện, quản lý sau cai nghiện, tương tự cơ chế “đương nhiên xóa án tích”, nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người cai nghiện, tránh việc kéo dài thời hạn quản lý không cần thiết dẫn đến nguy cơ bị xử lý hình sự oan.

Đại biểu Nguyễn Minh Tâm cũng nhấn mạnh rằng đây là dự án luật có phạm vi tác động rộng, liên quan trực tiếp đến quyền con người và quyền, nghĩa vụ của nhiều nhóm đối tượng. Do đó, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo cần bổ sung nội dung về nguồn lực thực hiện, đồng thời quan tâm quy định rõ hơn các chính sách đối với nhóm đối tượng đặc thù như phụ nữ mang thai, phụ nữ nuôi con nhỏ, trẻ em gái. Đại biểu cũng đề xuất xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất trên toàn quốc về người sử dụng trái phép chất ma túy, người nghiện ma túy, cùng với hệ thống kết nối thông tin liên bộ ngành nhằm phục vụ quản lý, giám sát và phòng ngừa hiệu quả.

Với các góp ý trên, đại biểu Nguyễn Minh Tâm khẳng định kỳ vọng dự thảo Luật Phòng, chống ma túy (sửa đổi) sẽ được tiếp thu, chỉnh lý toàn diện hơn, bảo đảm tính khả thi, chặt chẽ, đồng bộ và phù hợp thực tiễn; qua đó góp phần nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống ma túy, bảo vệ cuộc sống bình yên của Nhân dân.

Hồng Nhung