Tham gia phiên thảo luận, đại biểu Trần Quang Minh - Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Trị, đã có những phân tích về tính khả thi của các chính sách, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp căn cơ liên quan đến nguồn lực tài chính và thẩm quyền lập pháp.

Đại biểu Trần Quang Minh đánh giá cao ý nghĩa của dự thảo Nghị quyết trong bối cảnh đất nước đã đạt được những thành tựu to lớn sau 40 năm đổi mới. Việc ban hành các cơ chế đặc thù nhằm tháo gỡ vướng mắc, khơi thông nguồn lực từ con người, đất đai đến tài chính là bước đi cần thiết để mở rộng đối ngoại và nâng cao vị thế quốc gia. Tuy nhiên, để các chính sách này thực sự đi vào cuộc sống và phát huy hiệu quả, đại biểu đã đóng góp nhiều ý kiến cụ thể nhằm hoàn thiện dự thảo.

Đại biểu Trần Quang Minh cho rằng cần "vốn mồi" cho quỹ xúc tiến và thận trọng khi trao quyền điều chỉnh luật

Một vấn đề pháp lý được đại biểu Trần Quang Minh đặt ra là quy định tại Điều 8 về xử lý vướng mắc trong thực hiện các dự án hợp tác quốc tế trọng điểm. Dự thảo đề xuất cơ chế đặc thù cho phép Chính phủ ban hành Nghị quyết điều chỉnh một số quy định của luật. Đại biểu đề nghị Quốc hội cần cân nhắc kỹ lưỡng quy định này. Theo đại biểu, các dự án hợp tác với đối tác nước ngoài mang tính chiến lược thường có thời gian chuẩn bị dài hơi, kỹ càng. Trong khi đó, Quốc hội hiện nay hoạt động rất linh hoạt, thường xuyên tổ chức các kỳ họp bất thường để giải quyết các vấn đề cấp bách. Do đó, hoàn toàn đủ thời gian để trình Quốc hội xem xét sửa đổi luật theo đúng quy trình, thay vì trao quyền điều chỉnh luật cho Chính phủ, nhằm đảm bảo tính thống nhất.

Về nguồn lực tài chính, đại biểu bày tỏ sự đồng tình với việc thành lập Quỹ phát triển doanh nghiệp hội nhập quốc tế và Quỹ xúc tiến xuất khẩu ngành hàng (Điều 12, 13). Tuy nhiên, đại biểu phân tích rằng nếu các quỹ này chỉ dựa hoàn toàn vào sự đóng góp xã hội hóa của doanh nghiệp, hội viên thì giai đoạn đầu sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong vận động và triển khai. Để tạo động lực và nâng cao tính khả thi, đại biểu kiến nghị cần xem xét trích một khoản từ ngân sách nhà nước làm "vốn mồi" ban đầu cho các quỹ này. Sự hỗ trợ từ ngân sách sẽ là đòn bẩy quan trọng để thu hút thêm các nguồn lực xã hội hóa, giúp hoạt động hỗ trợ xuất khẩu và đầu tư đạt hiệu quả thực chất.

Liên quan đến chế độ chính sách cho cán bộ làm công tác đối ngoại, đại biểu Trần Quang Minh cho rằng mức hỗ trợ 100% thu nhập tăng thêm áp dụng chung cho tất cả các đối tượng là chưa sát với thực tế. Chi phí sinh hoạt và mức sống tại mỗi quốc gia, khu vực trên thế giới có sự chênh lệch khá lớn. Vì vậy, đại biểu đề nghị cần thiết kế chính sách hỗ trợ linh hoạt hơn, căn cứ theo từng khu vực, mức thu nhập, chi phí tại nước sở tại hoặc theo tính chất quan hệ ngoại giao (như đối tác toàn diện, đối tác chiến lược toàn diện) để đảm bảo sự công bằng và đãi ngộ xứng đáng.

Về cơ chế quản lý tài sản công tại nước ngoài (Điều 19), đại biểu ủng hộ việc phân quyền cho các Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, Quốc phòng, Công an, Công thương... quyết định mua bất động sản. Tuy nhiên, thực tế hội nhập hiện nay rất đa dạng, nhiều ngành khác như Văn hóa, Thể thao, Du lịch, Đầu tư cũng có nhu cầu tương tự. Đại biểu đề nghị mở rộng thẩm quyền này cho các bộ, ngành khác, đi kèm với trách nhiệm giải trình rõ ràng.

Đáng chú ý, đại biểu Trần Quang Minh bổ sung một góc nhìn thực tiễn quan trọng là cần có cơ chế đặc thù không chỉ cho việc "mua" mà cả việc "thanh lý, chuyển nhượng" bất động sản ở nước ngoài. Thực tế đã có trường hợp nước sở tại "dời đô", buộc các cơ quan đại diện phải di chuyển theo để thuận lợi cho công việc. Nếu không có cơ chế pháp lý rõ ràng cho việc xử lý tài sản cũ, sẽ gây lãng phí và khó khăn trong công tác quản lý tài sản công tại nước ngoài.

Hồng Nhung - Thanh Tuân