Tham gia đóng góp ý kiến, đại biểu Nguyễn Minh Tâm - Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Trị, đã có những phân tích sắc sảo về kỹ thuật lập pháp và tính thực tiễn của dự án luật trong bối cảnh mới. Đại biểu khẳng định sự đồng thuận cao với sự cần thiết phải sửa đổi Luật Dự trữ quốc gia. Qua hơn 12 năm thi hành, Luật hiện hành đã tạo khung pháp lý quan trọng, góp phần giúp Nhà nước chủ động đáp ứng các nhiệm vụ cấp bách trong phòng chống thiên tai, dịch bệnh và bảo đảm an ninh, quốc phòng. Tuy nhiên, trước bối cảnh tình hình kinh tế - chính trị thế giới diễn biến phức tạp và sự gia tăng của các rủi ro an ninh phi truyền thống, biến đổi khí hậu, hệ thống pháp luật hiện hành đã bộc lộ những hạn chế, đòi hỏi phải có sự điều chỉnh để nâng cao năng lực ứng phó linh hoạt và bảo đảm ổn định vĩ mô.

Đại biểu Nguyễn Minh Tâm góp ý về cách thức quy định mục tiêu của dự trữ quốc gia

Đi sâu vào kỹ thuật lập pháp, đại biểu Nguyễn Minh Tâm dành sự quan tâm lớn đến cách thức quy định mục tiêu của dự trữ quốc gia tại Điều 2 dự thảo Luật. Theo đại biểu, cách diễn đạt hiện tại vừa mang tính chung chung lại vừa đi vào liệt kê cụ thể, dẫn đến tình trạng "vừa thừa, vừa thiếu" trong phạm vi điều chỉnh. Từ đó, đại biểu kiến nghị Ban soạn thảo cần nghiên cứu, chỉnh lý quy định theo hướng khái quát hóa cao hơn. Điều này nhằm quán triệt tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư về công tác lập pháp trong giai đoạn mới: Luật chỉ nên quy định những vấn đề mang tính khung, nguyên tắc và ổn định. Đối với những vấn đề thực tiễn thường xuyên biến động, cần mạnh dạn giao thẩm quyền cho Chính phủ và địa phương quy định chi tiết để đảm bảo sự linh hoạt, chủ động trong công tác điều hành. Tư duy này sẽ giúp luật có tuổi thọ lâu dài và khả năng thích ứng cao với thực tế.

Một vấn đề pháp lý khác được đại biểu phân tích là quy định về bảo vệ bí mật nhà nước đối với hàng dự trữ quốc gia (Điều 8). Dự thảo luật quy định chung là "Hàng dự trữ quốc gia, hàng dự trữ chiến lược phải được quản lý chặt chẽ, an toàn, bí mật". Đối chiếu với Luật Bảo vệ bí mật nhà nước, đại biểu chỉ rõ rằng đối tượng cần bảo mật là "thông tin" có nội dung quan trọng chứ không phải bản thân "hàng hóa" vật lý. Việc quy định có phần cứng nhắc hàng hóa là đối tượng bí mật sẽ gây khó khăn trong quá trình luân chuyển, bảo quản và xuất cấp. Do đó, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo cần phân định rõ ràng: chỉ những thông tin quản lý hoặc danh mục hàng hóa đặc biệt mới thuộc phạm vi bí mật nhà nước; còn đối với các loại hàng hóa thông thường phục vụ dân sinh, cứu trợ thì không nên đưa vào diện này để thuận tiện cho quá trình triển khai thực hiện.

Liên quan đến tính thống nhất của hệ thống pháp luật, đại biểu Nguyễn Minh Tâm cũng chỉ ra sự chồng chéo tại Điều 10 về trách nhiệm của UBND tỉnh trong việc giao đất, cho thuê đất xây dựng kho dự trữ. Đại biểu cho rằng quy định này là không cần thiết vì Luật Đất đai đã quy định rất rõ trách nhiệm của Nhà nước trong việc bố trí quỹ đất cho các mục đích xây dựng trụ sở cơ quan và công trình sự nghiệp công. Việc lược bỏ những quy định trùng lặp sẽ giúp văn bản luật cô đọng và súc tích hơn.

Về vấn đề quy hoạch mạng lưới kho dự trữ (Điều 18), đại biểu bày tỏ băn khoăn khi dự thảo luật còn quy định khá chung chung. Từ thực tiễn của một địa phương thường xuyên chịu ảnh hưởng nặng nề của thiên tai như Quảng Trị, đại biểu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bố trí mạng lưới kho tàng hợp lý. Đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo cần nghiên cứu, bổ sung quy định cụ thể về mạng lưới quy hoạch ngay trong luật, trong đó ưu tiên bố trí tại các vùng xung yếu, vùng sâu, vùng xa và những khu vực thường xuyên bị chia cắt do bão lũ. Việc này có ý nghĩa quyết định đến khả năng ứng cứu nhanh, kịp thời đưa hàng hóa đến tay người dân khi tình huống cấp bách xảy ra, đảm bảo phương châm "4 tại chỗ" trong phòng chống thiên tai.
Bên cạnh đó, đại biểu cũng góp ý về thuật ngữ "không thu tiền" trong định nghĩa xuất cấp hàng dự trữ (Điều 3), đề nghị rà soát kỹ để đảm bảo tính bao quát và chính xác của các khái niệm pháp lý.

Diệu Linh - Thanh Tuân