Tham gia góp ý về dự án Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đại biểu Hà Sỹ Đồng - Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Trị, đã có phân tích sâu sắc về tính bất khả thi và những hệ lụy xã hội của quy định bắt buộc trang bị ghế an toàn trẻ em trên xe taxi. Đại biểu Hà Sỹ Đồng đi thẳng vào nội dung Điều 10.3 của dự thảo Luật, quy định bắt buộc phải có thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em trên tất cả các loại xe ô tô, kể cả taxi. Quy định này dự kiến có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, tức là chỉ còn hơn một tháng nữa. Đại biểu cho rằng, dù quy định này phổ biến ở các nước phát triển và mang lại lợi ích xã hội, nhưng việc áp dụng máy móc tại Việt Nam là bất khả thi và có thể gây ra hệ lụy ngược.

Đại biểu Hà Sỹ Đồng đề nghị cân nhắc quy định ghế an toàn trẻ em trên taxi

Đại biểu phân tích, theo Quy chuẩn 123/2024 của Bộ Giao thông, ghế trẻ em có từ 4 đến 5 kích thước khác nhau phụ thuộc vào cân nặng của trẻ. Nếu áp dụng quy định, mỗi chiếc taxi phải trang bị ít nhất 4 cái ghế khác kích cỡ để sẵn sàng phục vụ. Đại biểu khẳng định điều này là hoàn toàn bất khả thi. Thực tế, taxi phục vụ nhiều đối tượng khách, trong đó có khách du lịch thường kết hợp với máy bay. Nếu yêu cầu cha mẹ mang theo ghế trẻ em, họ sẽ phải mang lên máy bay và mang theo trong suốt chuyến du lịch. Ngược lại, nếu yêu cầu hãng taxi phải có ghế, họ cũng không thể đáp ứng khi gia đình có 2 trẻ trở lên.

Hệ lụy được đại biểu chỉ ra là quy định này có thể đẩy trẻ em vào tình thế rủi ro cao hơn. Bối cảnh Việt Nam có tỷ lệ sử dụng xe máy rất cao, khác biệt với các nước phát triển. Nếu quy định ghế trẻ em trên ô tô, taxi quá cứng nhắc, nó có thể khiến nhiều gia đình buộc phải chở trẻ em bằng xe máy thay vì đi ô tô hoặc taxi. Khi đó, rủi ro tai nạn cho trẻ còn cao hơn. Đại biểu dẫn chứng điều này đã từng diễn ra tại Indonesia hay Philippine, khi quy định ghế trẻ em bắt buộc được ban hành, tỷ lệ phụ huynh chở trẻ em bằng xe máy đi học đã tăng 15-30%.

Đại biểu Hà Sỹ Đồng cũng phân tích sâu về tác động xã hội của quy định. Những gia đình nghèo, những ông bố bà mẹ trẻ không có ô tô cá nhân sẽ là đối tượng chịu tác động lớn nhất. Họ thường xuyên phải gọi taxi để đưa con đi tiêm chủng, khám chữa bệnh khi đau ốm, hoặc di chuyển trong trời mưa rét. Nếu quy định áp dụng, số lượng taxi có trang bị ghế trẻ em (nếu có) sẽ ít, khiến việc gọi xe khó khăn hơn. Thời gian và quãng đường di chuyển không có khách của tài xế cao hơn, dẫn đến giá cước cũng sẽ cao hơn. Toàn bộ chi phí này sẽ đổ dồn lên các gia đình có thu nhập thấp.

Đại biểu liên hệ vấn đề này với bối cảnh xã hội rộng lớn hơn. Đại biểu cho rằng những người làm luật cần hết sức thông cảm cho các bậc phụ huynh, đặc biệt là các ông bố bà mẹ trẻ. Nuôi con là một công việc mệt mỏi và tốn nhiều công sức, và giới trẻ hiện nay nhiều người đang ngại sinh con vì không muốn vướng vào những mệt mỏi này. Trong khi đó, chính sách dân số của Việt Nam đang khuyến khích tăng mức sinh thay thế tại các thành phố lớn. Một quy định cứng nhắc, bất khả thi và tốn kém có thể đi ngược lại mục tiêu này.

Từ những phân tích trên, đại biểu Hà Sỹ Đồng đề nghị Ban soạn thảo cân nhắc kinh nghiệm của nhiều nước khác, đó là có quy định loại trừ đối với xe taxi và dịch vụ gọi xe công nghệ.

Hồng Nhung - Thanh Tuân