Đại biểu Hà Sỹ Đồng cho rằng, dự thảo đã hướng tới xã hội hóa đầu tư cảng hàng không, tuy nhiên cơ chế thực thi còn mờ nhạt. Để thu hút tư nhân, đại biểu đề nghị bổ sung rõ các phương thức đầu tư, trong đó làm rõ khung pháp lý cho BOT, BTO và BOO. Cụ thể, hình thức BOT phù hợp với nhà ga, đường cất hạ cánh; BTO phù hợp với công trình lưỡng dụng cần Nhà nước kiểm soát ngay và BOO nên cho phép tư nhân sở hữu, vận hành dài hạn đối với công trình hỗ trợ như logistics, kho hàng hóa, trung tâm bảo dưỡng (MRO). Việc quy định rõ ràng các hình thức này sẽ gia tăng tính hấp dẫn trong đầu tư tư nhân, nhất là với các nhà đầu tư lớn muốn đồng hành dài hạn.

Phân tích về cơ chế điều phối tại cảng hàng không, đại biểu chỉ ra nguy cơ xung đột lợi ích khi doanh nghiệp cảng hiện nay có thể vừa điều hành, vừa cung cấp dịch vụ. Để đảm bảo thị trường cạnh tranh lành mạnh, giảm độc quyền và nâng cao chất lượng dịch vụ, đại biểu đề nghị bổ sung cơ chế điều phối độc lập, minh bạch. Cơ chế này cần thành lập một đơn vị điều phối độc lập trực thuộc Nhà nước, tách khỏi doanh nghiệp cảng. Việc cấp slot, mặt bằng phải dựa trên tiêu chí công khai, không phân biệt đối xử.

ĐBQH Hà Sỹ Đồng đề nghị phân cấp mạnh cho tỉnh trong lập, thẩm định, phê duyệt dự án

Về vấn đề phân cấp, đại biểu đề nghị phân cấp mạnh mẽ cho các tỉnh trong việc lập, thẩm định, phê duyệt đề xuất dự án và giải phóng mặt bằng các hạng mục phụ trợ. Việc này nhằm rút ngắn thời gian đầu tư các dự án mở rộng cảng hàng không, giúp triển khai nhanh, khai thác hiệu quả cơ hội phát triển địa phương. Đại biểu cũng đề nghị xem xét phát triển Cảng hàng không Quảng Trị. Vị trí này nằm trên Hành lang kinh tế Đông – Tây (EWEC), là vị trí chiến lược để hình thành trung tâm logistics quốc tế, kết nối hàng hóa ASEAN – Đông Bắc Á, góp phần đưa Quảng Trị trở thành điểm trung chuyển quan trọng của tiểu vùng Mekong.

Một nội dung quan trọng khác là trách nhiệm bồi thường (Điều 27). Đại biểu đánh giá cao quy định người ra quyết định đình chỉ chuyến bay, bắt giữ tàu bay trái pháp luật phải bồi thường. Tuy nhiên, cần phải có hướng dẫn cụ thể về thẩm quyền, quy trình và mức bồi thường, ví dụ như trường hợp đình chỉ chuyến bay do nghi ngờ kỹ thuật nhưng không có căn cứ, gây thiệt hại cho hãng.

Về phạm vi điều chỉnh, đại biểu đề nghị luật làm rõ phạm vi đối với vận tải hàng không tầm thấp (UAV, drone), thay vì giao hoàn toàn cho Chính phủ quy định, để tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. Đại biểu cũng góp ý về việc cần hoàn thiện điều lệ vận chuyển để tăng bảo vệ hành khách, nhất là trong xử lý chậm, hủy chuyến, và định nghĩa rõ nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) kèm lộ trình áp dụng./.

Hồng Nhung - Thanh Tuân